Van Kadernota naar Begroting

Een sluitende begroting 2027
Het meerjarenbeeld start met de begrotingspositie zoals vermeld in de kaderbrief 2027. Inmiddels is dat beeld bijgesteld, onder andere door de meicirculaire 2026, waarover een aparte informatiebrief is gestuurd. Alle financiële mutaties sinds de kaderbrief 2027 staan in de tabel en we lichten ze daarna toe. We sluiten af met het begrotingssaldo, dat in 2027 structureel en reëel sluiten is met een geraamd overschot van € 550.000. In de jaren 2028 en 2029 is er een geraamd tekort, in 2030 is er een geraamd overschot van € 224.000.

Autonome ontwikkelingen

Opstellen definitief integraal omgevingsplan

De Omgevingswet is in werking getreden en brengt ingrijpende veranderingen met zich mee voor de wettelijke taken van gemeenten op het gebied van de fysieke leefomgeving. Een van de grootste opgaven waar de gemeente voor staat sinds de inwerkingtreding van de Omgevingswet is de ontwikkeling van een omgevingsplan voor het gehele gemeentelijke grondgebied die voldoet aan de eisen die de Omgevingswet stelt. Uiterlijk 1 januari 2032 moeten alle gemeenten een definitief omgevingsplan hebben. Om dit te bewerkstelligen is voor de transitiefase een plan van aanpak uitgewerkt, zie informatiebrief 27, d.d. 24 maart 2026.

Stelpost verlengen beheerplannen 2027-2028

Het onderhoud van de openbare ruimte plannen we met de beheerplannen. De beheerplannen 2023-2026 verlengen we met twee jaar. De beschikbare middelen om de beheerplannen uit te voeren zijn niet toereikend voor 2027 en 2028, met deze stelpost van € 500.000 kunnen we een indexatie van 5% opvangen. Dit is een voorlopig geschat bedrag dat nodig is om de continuïteit van het onderhoud te garanderen.

Borging uitvoeringskracht

Om de uitvoering van de omvangrijke investeringsagenda, de verdere organisatieontwikkeling en de bestuurlijke ambities adequaat te ondersteunen en de continuïteit en kwaliteit van de bedrijfsvoering te waarborgen, is versterking van de strategische, financiële, juridische en organisatorische ondersteuning noodzakelijk. Daarom wordt de formatie op enkele cruciale functies uitgebreid. Het betreft een structurele uitbreiding van de capaciteit voor bestuursadvies, projectcontrol, juridische advisering en HR-advies. Met deze versterking wordt de uitvoeringskracht van de organisatie vergroot, risico's beter beheerst en de realisatie van bestuurlijke en maatschappelijke opgaven duurzaam ondersteund.

Pilot informatiemanagement

Met het aanvullende budget kunnen we in 2027 de pilot informatiemanagement uitvoeren en evalueren. Deze pilot is gericht op het versterken van innovatie en het professionaliseren van het opdrachtgeverschap om de informatiearchitectuur en het informatiemanagement te versterken. Dit draagt bij aan de doorontwikkeling van de digitale kant van de primaire gemeentelijke processen.

Organisatieontwikkeling

In 2027 wordt verder geïnvesteerd in de ontwikkeling van een klantgerichte organisatiecultuur. De reorganisatie heeft geleid tot een nieuwe structuur, maar voor een duurzame verandering is ook aandacht nodig voor houding, gedrag en samenwerking binnen de organisatie. In dit kader wordt gewerkt aan het verder versterken van de klantgerichte werkwijze en het verankeren van de kernwaarden in de dagelijkse praktijk. Om deze cultuurverandering en de verdere implementatie van de klantgerichte werkwijze te ondersteunen, is in 2027 incidenteel aanvullend budget van € 50.000 benodigd. Deze middelen worden ingezet voor begeleiding, ontwikkeling en activiteiten die bijdragen aan het bestendig maken van de gewenste organisatiecultuur.

Bijstelling jeugd

De werkelijke indexatie jeugd (3,6 procent) is lager dan de geprognotiseerde indexatie (4,5 procent) bij de kadernota 2027.

Bijstelling WMO

De werkelijke indexatie WMO (3,74 procent) is lager dan de geprognotiseerde indexatie (4,5 procent) bij de kadernota 2027.

Implementatie AI

Om de kansen van artificiële intelligentie (AI) optimaal te benutten, wordt in 2027 geïnvesteerd in de toepassing van AI binnen de gemeentelijke organisatie. Het beschikbare budget wordt onder meer ingezet om de randvoorwaarden voor verantwoord gebruik, informatiebeveiliging en privacy te realiseren. Denk daarbij aan dataclassificatie en begeleiding van medewerkers. Voor deze ontwikkeling is in 2027 eenmalig een aanvullend budget van € 50.000 benodigd.

Eenmalige aanwending van niet-benodigde CDOKE-middelen

In 2027 ontstaat een bijzondere situatie doordat de CDOKE-middelen tijdelijk niet langer als specifieke uitkering, maar via het gemeentefonds worden verstrekt. Uit de financiële analyse blijkt dat binnen de beschikbare CDOKE-middelen een overschot aanwezig is. De geraamde uitgaven voor de uitvoering een warmteoverdrachtstation (WOS) liggen lager dan de beschikbare middelen, waardoor ook na een onttrekking voldoende budget beschikbaar blijft voor de huidige uitvoeringsplanning en de voorgenomen planontwikkeling van een aardgasvrije wijk.

Daarom wordt voorgesteld om in 2027 eenmalig € 597.000 van deze middelen in te zetten ter verbetering van het begrotingssaldo. Hierbij is er geen sprake van het schrappen of uitstellen van geplande activiteiten, maar van het benutten van middelen die naar verwachting niet benodigd zijn voor de uitvoering van de huidige opgaven. Ook na deze incidentele inzet resteert binnen de planmiddelen nog een aanzienlijk budget.

Vanwege de verwachte wijziging van de financieringssystematiek vanaf 2028 en de nog onduidelijke toekomstige voorwaarden, wordt deze ruimte uitsluitend in 2027 benut. Het betreft daarmee nadrukkelijk een eenmalige maatregel die geen structurele financiële ruimte creëert.

Ambtelijke inzet ruimtelijke ontwikkelingen

Voor de ambtelijke inzet bij ruimtelijke ontwikkelingen van derden is in de begroting een budget opgenomen. De kosten van deze inzet worden in de praktijk veelal verhaald op initiatiefnemers via intentie- en anterieure overeenkomsten. Door de invoering van een verbeterde systematiek voor kostenverhaal kan het budget worden verlaagd.

Personeelsbegroting

De personeelsbegroting is bijgesteld naar aanleiding van de herijking van het functiehuis. Daarnaast worden personeelskosten daar waar mogelijk beter doorbelast aan anterieure en intentieovereenkomsten. Dit leidt per saldo tot een voordeel.

Verwerking indexaties over de programma's

Bij de kaderbrief 2027 is een stelpost voor prijsindexatie opgenomen. Dit wordt verdeeld over de programma daar waar dat nodig is. Per saldo leidt dit tot een voordeel omdat op basis van de realisatie van afgelopen jaren niet overal een prijsindexatie nodig bleek.

Huurindexatie

We indexeren de huuropbrengsten met 2,5%. Dit leidt tot een totaal voordeel van € 42.000, dat betrekking heeft op alle programma's.

Slotwijziging kostendekkendheid

Op basis van de laatste aantallen is de kostendekkendheid bepaalt van afval, riool, ozb en begraven.

Actualisatie rentevisie

De rentevisie voor zowel de kort- als langlopende rente is bijgesteld op basis van de mutaties in deze begroting. Dit leidt voor 2026 tot en met 2028 tot een voordeel en vanaf 2029 en verder tot een nadeel, grotendeels veroorzaakt door een stijging van het rentetarief.

Medewerkertevredenheidsonderzoek

Om inzicht te krijgen in de tevredenheid, betrokkenheid en bevlogenheid van medewerkers wordt in 2027 een medewerkertevredenheidsonderzoek (MTO) uitgevoerd. Het laatste onderzoek heeft vier jaar geleden plaatsgevonden. De resultaten bieden waardevolle input voor de verdere ontwikkeling van de organisatie, goed werkgeverschap en duurzame inzetbaarheid.
Voor de uitvoering van het onderzoek wordt in 2027 incidenteel € 50.000 beschikbaar gesteld. Op basis van de ervaringen en de meerwaarde van het onderzoek wordt beoordeeld of het medewerkertevredenheidsonderzoek vanaf 2028 structureel jaarlijks wordt uitgevoerd.

Opleidingsbudget

De gemeente investeert structureel in de ontwikkeling, kennis en professionalisering van medewerkers. Hiervoor is jaarlijks een opleidingsbudget beschikbaar van 1,6% van de loonsom.
Voor 2027 wordt aanvullend een incidenteel budget van € 50.000 gevraagd. Deze extra investering is nodig om medewerkers, leidinggevenden en bestuurders goed toe te rusten op de start van een nieuwe college- en coalitieperiode, de instroom van nieuwe medewerkers te begeleiden en de weerbaarheid van de organisatie te versterken, onder meer op het gebied van agressie, intimidatie en integriteit.

Representatiebudget

Het representatiebudget wordt opgehoogd om (eenmalige) activiteiten met een publiek en representatief karakter te faciliteren. In 2026 is het representatiebudget opgehoogd om het VZHG-congres, viering 100 jaar Moederhuis en project Stolpersteine te financieren. Ook in 2027 wordt het project Stolpersteine voortgezet en zijn er nieuwe aanvragen te verwachten. Andere eenmalige activiteiten kunnen eveneens met dit budget worden ondersteund.

Neutrale wijzigingen

Inzet reserve maatwerkbudget

Voor de uitvoering van het Maatwerkbudget in 2027 wordt voorgesteld om € 25.000 uit de bestemmingsreserve Inzet Maatwerkbudget beschikbaar te stellen. Met het maatwerkbudget biedt het college inwoners met een inkomen tot 130% van het sociaal minimum snelle, gerichte financiële ondersteuning binnen een hulpverleningstraject wanneer reguliere voorzieningen geen oplossing bieden. Het budget bedraagt maximaal € 5.000 per inwoner en wordt na een integrale afweging ingezet om knelpunten weg te nemen, een doorbraak te realiseren of escalatie te voorkomen

Algemene uitkering

Actualisatie jaarschijf 2030

In de Kaderbrief 2027 is de jaarschijf 2030 voor het eerst zichtbaar geworden. De raming van het Gemeentefonds hebben we hieraan aangepast.

Meicirculaire 2026

In informatiebrief 63 van 9 juli 2026 is het financieel effect van de Meicirculaire 2026 uitgelegd. De effecten op 2027 en verder verwerken we in deze Begroting 2027.

Kapitaallasten en Rente

Actualisatie kapitaallasten

Op basis van de meest recente investeringsplanning worden de kapitaallasten geactualiseerd.

B27 Actualisatie Kapitaallasten 1,5%

B27 Actualisatie Kapitaallasten 1,5%

Ombuigingen

Opbrengsten Abri's en lichtreclames

Bij de programmabegroting 2026 werd uitgegaan van een financieel voordeel vanaf 2027 door het gunstiger exploiteren van de abri’s en andere reclame-uitingen. De invoering hiervan heeft vertraging opgelopen, waardoor het voordeel van € 100.000 zich in 2027 nog niet voordoet. Daarnaast blijken de mogelijkheden om aanvullende inkomsten te realiseren beperkter dan eerder aangenomen en zijn deels onzeker. Daarom wordt het voordeel vanaf 2028 met € 65.000 verlaagd, waarmee een voordeel resteert van € 35.000.

Herzien taken Adviescommissie Omgevingskwaliteit

De Adviescommissie Omgevingskwaliteit voert wettelijke en bovenwettelijke taken uit. Deze mutatie heeft een financiële en inhoudelijke component. Door de diensten die nu via een uurtarief worden berekend via een legestarief te berekenen wordt € 30.000 bespaard. Daarnaast wordt het bovenwettelijke deel van het takenpakket herijkt voor het onderdeel welstandsadvies.

Inwonersparticipatie

Het afzonderlijke budget voor inwonersparticipatie komt te vervallen. Participatie blijft een belangrijk onderdeel van de gemeentelijke werkwijze, maar wordt voortaan integraal meegenomen binnen de uitvoering van projecten en beleidsontwikkelingen. De kosten voor participatietrajecten worden daarbij onderdeel van de betreffende project- of beleidsbudgetten. Hierdoor is het niet langer noodzakelijk om hiervoor een apart centraal budget aan te houden. Deze wijziging leidt tot een verlaging van de begrotingslasten zonder dat de inzet op inwonersparticipatie wordt verminderd.

Leegstand niet-woningen

Met raadsinformatiebrief 72 is de gemeenteraad geïnformeerd over de keuze om geen aparte beleidsnotitie leegstand niet-woningen op te stellen. De leegstand wordt wel gevolgd en waar nodig aangepakt binnen de ontwikkelvisie bedrijventerreinen verdere reguliere werkzaamheden op het gebied van economie en ruimtelijke ontwikkeling. Het geraamde budget naar aanleiding van motie 355 kan daarmee komen te vervallen.

Beperken bijdrage voor- en vroegschoolse educatie

De VoorleesExpress en Bibliotheek op School worden nu vanuit de gemeente gefinancierd. We gaan in overleg met de buurthuizen om de inzet voor leesontwikkeling met hen te organiseren waardoor de totale kosten voor voor- en vroegschoolse educatie afnemen met € 19.000.

Taakstelling bedrijfsvoering

De gemeente heeft de afgelopen jaren fors geïnvesteerd in het terugdringen van het langdurig ziekteverzuim en het versterken van de duurzame inzetbaarheid van medewerkers. Hierdoor neemt de afhankelijkheid van externe inhuur af en kunnen werkzaamheden vaker met eigen medewerkers worden uitgevoerd. Dit levert in 2027 een structurele besparing op van € 150.000. De taakstellende besparing wordt in de daaropvolgende jaren verder verhoogd, conform de taakstelling die samenhangt met de ingebruikname van de Zilverfabriek en de verdere optimalisatie van de bedrijfsvoering.

Nieuw beleid

Terugdraaien taakstelling groenbeheer

Bij de behandeling van de programmabegroting 2026-2029 is Amendement 370: taakstelling groenbeheer aangenomen. Met het aannemen van het amendement is de taakstelling op het aanpassen van de stuctuur van de plantvakken met een jaar uitstelt.
De voorgestelde taakstelling is om verschillende redenen niet uitvoerbaar en kan dan ook niet uitgevoerd worden en wordt dan ook teruggedraaid.

Sportcentrum 't Wedde

Verwerking van de financiële gevolgen van scenario 2a bij sportcentrum 't Wedde.

Toeristenbelasting

De toeristenbelasting vormt een algemene inkomstenbron binnen de gemeentelijke begroting. Voorgesteld wordt om het tarief in 2027 naast de reguliere indexatie aanvullend te verhogen. Deze maatregel leidt naar verwachting tot een structurele stijging van de opbrengsten van circa € 160.000 per jaar en draagt daarmee bij aan het versterken van het begrotingssaldo en het opvangen van de financiële opgaven waarvoor de gemeente staat. Uitgangspunt hierbij is dat de lasten niet direct neerslaan bij inwoners, maar bij bezoekers die gebruikmaken van voorzieningen en de openbare ruimte binnen de gemeente. Met het voorgestelde tarief blijft Voorschoten naar verwachting binnen de bandbreedte van vergelijkbare gemeenten in de regio. De geraamde meeropbrengst is gebaseerd op een gelijkblijvend aantal overnachtingen en blijft daarmee afhankelijk van toekomstige ontwikkelingen in de verblijfssector.

Compensatie amendement 349 ozb

Bij de behandeling van de Kadernota 2026 heeft de gemeenteraad besloten de opbrengsten uit de onroerendezaakbelasting (OZB) bij de begroting 2026 niet te indexeren. Hierdoor is afgezien van een reguliere aanpassing aan de prijsontwikkeling, wat heeft geleid tot een structureel lagere opbrengst voor de gemeente. Om de financiële positie van de gemeente te versterken en bij te dragen aan een duurzaam sluitende begroting, wordt voorgesteld dit eerder niet doorgevoerde indexatie-effect vanaf 2027 te compenseren. Hiermee wordt deels aangesloten bij de reguliere kostenontwikkeling waarmee de gemeente wordt geconfronteerd. Daarnaast sluit deze keuze aan bij de systematiek van het gemeentefonds, waarin rekening wordt gehouden met de belastingcapaciteit van gemeenten, ongeacht of deze capaciteit daadwerkelijk wordt benut. De voorgestelde aanpassing draagt daarmee bij aan het behoud van een gezonde financiële basis voor het uitvoeren van gemeentelijke taken en ambities.

Intensiveren Key Region Leiden

Voor de doorontwikkeling van Key Region Leiden wordt vanaf 2027 een structurele bijdrage geraamd. Deze bijdrage maakt een volwaardige regionale uitvoeringsorganisatie mogelijk ter versterking van de economische ontwikkeling in de regio. Het beoogde effect is een sterker ondernemersklimaat, betere aansluiting van Voorschotense ondernemers op regionale economische kansen en een grotere slagkracht bij gezamenlijke opgaven die de gemeente niet zelfstandig kan oppakken.

Verkeersveiligheid

Om de sociale en fysieke veiligheid van inwoners in de openbare ruimte en te vergroten en de veiligheid van schoolroutes te verbeteren, verhogen we het budget met € 25.000 voor kleine verkeersmaatregelen om jaarlijks een aantal verkeersmaatregelen te nemen ten behoeve van de verkeersveiligheid.

Ondernemers- en evenementenloket

We blijven het klantgerichte dienstverlening doorontwikkelen. Om ondernemers en initiatiefnemers van evenementen te faciliteren en de ondersteunen richten we twee loketten in. Via deze centrale ingang kunnen ondernemers en initiatiefnemers bij de gemeente terecht met hun vragen. Door deze manier van werken worden vragen sneller beantwoord en ontzorgen we waar mogelijk ondernemers en initiatiefnemers.

Multidisciplinair lokaal team

Om de toegankelijkheid en dienstverlening van de gemeentelijke maatschappelijke- en zorgondersteuning te versterken wordt hiermee een laagdrempelige toegang tot de gemeentelijke diensten georganiseerd. Dit is de pilotfase van het multidisciplinair lokaal team. In deze fase werken we een plan uit om na de verhuizing van het gemeentehuis naar De Zilverfabriek de locatie en inhoudelijke opbouw van het lokale team permanent te organiseren.

Inzet cultuur en vrijwilligers

De tijdelijke functie van cultuurcoördinator loopt af op 1 januari 2027. De functie is in de afgelopen periode breder geworden dan cultuur alleen. De inzet voor de Voorschoten Awards is daar een voorbeeld van. Om deze inzet te behouden en in lijn met het coalitieakkoord dichter bij Voorschotenaren te staan, is het van belang om het opgebouwde netwerk en deze verbindende inzet niet te laten verwateren, danwel verloren te laten gaan.

Evenementen

Evenementen brengen Voorschotenaren samen en versterken de sociale cohesie. Om de evenementen voor de samenleving te behouden moeten we hier extra op inzetten. Het organiseren van evenementen wordt namelijk steeds complexer en tijdrovender. Daarom ondersteunen we vanuit de gemeente initiatiefnemers.

Stelpost uitwerking college-uitvoeringsprogramma (CUP)

Om de ambities uit het coalitieakkoord te realiseren, wordt ook in 2028 en de daaropvolgende jaren verder gewerkt aan de uitvoering van het coalitieakkoord, aan de hand van het college uitvoeringsprogramma. De ambities uit het coalitieakkoord zijn in het CUP vertaald naar doelen en opgaven. Op basis van de huidige inzichten verwachten wij dat in de komende jaren aanvullende middelen noodzakelijk zijn om deze doelen te realiseren. Daarom is in de begroting deze stelpost opgenomen. Bij iedere begroting wordt, op basis van de dan geldende prioriteiten en voortgang, de nadere invulling van deze stelpost bepaald en worden de bijbehorende resultaten en activiteiten geconcretiseerd.

Opstart wijkgericht werken en wijkwethouders

De invoering van wijkgericht werken en de wijkwethouders betekent dat er vaker in de wijken zal worden vergaderd. Met dit budget worden de faciliteiten daarvoor bekostigd, zoals de zaalhuur van buurthuizen en andere externe locaties.

Investeringen

Doorvoeren besloten faseringen Ontwikkelvisie Centrum

Kleine wijzigingen
Deze post bevat diverse beperkte bijstellingen op bestaande budgetten. Per saldo leiden deze wijzigingen tot een voordelig financieel effect. Dit voordeel ontstaat doordat uit een doorlichting van verschillende begrotingsposten is gebleken dat op enkele onderdelen structurele begrotingsruimte beschikbaar was. Daarnaast zijn de lasten voor de uitplaatsing van de archieven verwerkt conform informatiebrief 59.